DENETİMLİ SERBESTLİK

Denetimli serbestlik: Şüpheli, sanık veya hükümlünün toplum içinde denetim ve takibinin yapıldığı, iyileştirilmesi ve topluma kazandırılması için ihtiyaç duyulan her türlü hizmet, program ve kaynakların sağlandığı alternatif bir ceza ve infaz sistemini ifade eder.

Türk Ceza Adalet Sisteminde alternatif bir uygulama olarak yer alan denetimli serbestlik, şüpheli, sanık veya hükümlülerin tutuklanmaları veya hapis ile tecriti yerine; bir takım yükümlülükler yüklenilmesi suretiyle kişinin şarta bağlı olarak toplum içerisinde denetim ve gözetimini sağlamaktadır. 

Denetimli Serbestlik Tedbirleri;

● Soruşturma ve Koğuşturma aşamalarında mahkemece şüpheliler hakkında, onların tutuklanmaları yerine bir takım yükümlülükler yüklenmesi suretiyle adli kontrol altına alınmaları,

● Mahkemece haklarında hapis cezasına hükmedilecek kişilere hapis cezası yerine yine bir takım yükümlülükler yüklenmesi suretiyle çeşitli denetimli serbestlik tedbirlerine tabi tutulmaları,

● Açık Ceza İnfaz Kurumlarında cezalarını çekip de koşullu salıverilmelerine 1 Yıldan az cezası kalanların infaz hakimince tahliye edilmeleri halinde, koşullu salıverilmelerine kadar olan sürede denetimli serbestlik müdürlüklerinin belirleyeceği tedbirlere tabi tutulmaları,

şeklinde olup, söz konusu denetimli serbestlik tedbirleri denetimli serbestlik müdürlüklerince yerine getirilmektedir. 

Çağdaş ceza infaz sistemi sayılan denetimli serbestliğin temel amacı, şüpheli, sanık veya hükümlünün sosyalleşmesini teşvik etmek, yeniden suç işlemesini engelleyici etkenleri güçlendirmek, üretken, kanunlara ve toplumsal kurallara saygılı, sorumluluk taşıyan bir yaşam biçimine uyumunu kolaylaştırmak, böylece özel ve genel önlemeyi sağlamak, toplumu suça karşı korumaktır. Daha güvenli ve huzurlu toplumlar oluşturmak için suçtan zarar görenlerin çeşitli ihtiyaçlarının karşılanması, hafif suçtan hükümlülerin ceza infaz kurumlarının dışında tutularak ve dolayısıyla ceza infaz kurumlarının nüfusunda artışın azaltılması sağlanmakta ve suç tekrarının önüne geçilmektedir.

Denetimli serbestlik uygulamalarında, toplumun huzur ve mutluluğunu sağlamak; suç işleyen insanları ıslah ederek yeniden üretken birer birey olarak toplumdaki yerini almasını sağlamak; toplumu suçlulardan korumak ve ıslah etmek, toplumun huzur ve mutluluğunu sağlamak için suç işleyen veya şartla tahliye olan insanların yeniden suç işlemesini önlemek; suçluların cezalarını toplum içinde çekmelerini sağlamak ve onlara her konuda rehberlik yaparak topluma kazandırılmasına katkıda bulunmak amaç edinilmiştir.

Denetimli Serbestlik hizmetleri sunulurken temel ilkelerimiz;

a) İnsan onuruna saygı ve dürüstlük: Denetimli serbestlik ve yardım hizmetlerinin uygulanmasında görev alanlar; insan haklarına saygı, dürüstlük ve kararlılık çerçevesinde hareket eder; görevlerini yerine getirirken aşağılayıcı, onur kırıcı veya küçük düşürücü davranışlarda bulunamaz.

b) Gizlilik: Denetimli serbestlik ve yardım hizmetlerinin uygulanmasında görev alanlar; suçtan zarar gören, şüpheli, sanık, hükümlü ya da bunların ailesi hakkında öğrenmiş olduğu bilgilerin veya düzenlediği raporların gizliliğini korumak zorundadır. Bu bilgiler kanunun zorunlu kıldığı hâller dışında hiçbir kurum ve kişiye verilemez.

c) Tarafsızlık: Denetimli serbestlik ve yardım hizmetlerinin uygulanmasında görev alanlar; görevleri ile ilgili belgeleri inceleyebilir; ancak buradan elde ettiği bilgilerle ilgili olarak soruşturmanın gizliliği ilkesine uymak, tarafsızlığına gölge düşürecek davranış ve ilişkilerden kaçınmak ve davanın taraflarına eşit uzaklıkta olmak zorundadır.

ç) Çocuğun yüksek yararı: Denetimli serbestlik ve yardım hizmetlerinin uygulanmasında görev alanlar; yetişkin ve çocuklar hakkında yürütülecek işlemler ayrı ayrı yapılır ve çocukların yüksek yararının korunmasına özen gösterilir.